Kolposkopia

Teoretyczne i techniczne podstawy badania

Kolposkopia polega na oglądaniu szyjki macicy, dolnej części jej kanału oraz pochwy i sromu przy pomocy urządzenia optycznego - kolposkopu. jest to mikrskop przy uzyciu którego można uzyskać "trójwymiarowy obraz", w powiekszeniu od 4 do 50 razy (a przy użyciu kolpomikroskopu nawet do 400 razy). W badaniu ocenia się strukturę przestrzenną nabłonka, jego barwę, układ i przejrzystość oraz rysunek naczyń krwionośnych. Na tej podstawie opracowano kolposkopową klasyfikację zmian szyjki macicy:

  • prawidłowe obrazy kolposkopowe - grupa 1
  • nieprawidłowe obrazy kolposkopowe - grupa 2
  • niejasne obrazy kolposkopowe - grupa 3
  • inne obrazy kolposkopowe - grupa 4

Stwierdzenie obecności zmian z 2 i 3ciej grupy jest wskazaniem do pobrania wycinków celowanych lub pobrania wymazów cytologicznych z szyjki macicy.

Czemu służy badanie

Kolposkopia pozwala w ciągu kilku minut ustalić rozpoznanie, podjąć odpowiednie decyzje dotyczące terapii i w niektórych przypadkach przystąpić od razu do leczenia. Badanie umożliwia wykrycie przedklinicznych postaci raka szyjki macicy (wyleczalność w tym stadium choroby wynosi 100%). Dokladność diagnostyczna kolposkopii dla raka szyjki macicy oceniana jest na 79 - 97%, a cytodiagnostyki - granicach 77 - 98%, podczas gdy dokładność diagnostyczna obu metod stosowanych łącznie ocenia się na 90 - 100%.

Badanie kolposkopowe może także służyć pobraniu wycinka celowanego, określniu zakresu zabiegu na szyjce macicy, pochwie i sromie przed planowaną operacją chirurgiczną oraz ocenie czy po interwencji elektrochirurgicznej lub chirurgicznej zmiana chorobowa została całkowicie usunięta.

Wskazania do wykonania badania

  • pobranie materiału do badania histopatologicznego w celach rozpoznawczych
  • ocena zmian chorobowych w kanale szyjki macicy, sugrujących despalazję
  • ocena raka przedinwazyjnego w kanale szyjki macicy
  • ocena raka naciekającego szyjki macicy
  • ocena zmian kolposkopowych zaliczanych do 2 i 3 grupy

Badania poprzedzające

Nie ma bezwzględnej konieczności wykonywania wcześniej innych badań. Zwykle jednak kolposkopia jest poprzedzana wykonaniem wymazów cytologicznych z szyjki macicy celem zwiększenia czułości diagnostycznej badania.

Sposób przygotowania do badania

W okresie kilku dni przed badaniem nie powinno sie wspólżyc seksualnie, dokonywać irygacji pochwy ani poddawać sie badaniu ginekologicznemu gdyż może to wpłynąć niekorzystnie na ocenę obrazu kolposkopowego. Badania nie wykonuje sie w okresie krwawienia miesiączkowego.

Opis badania

Badanie wykonuje się przy ułożeniu grzbietowym (na fotelu ginekologicznym). Pacjentce zakłada się dopochwowo wziernik samotrzymający, co pozwala uwidocznić część pochwową szyjki macicy. W przypadku trudności uwidocznienia szyjki macicy lekarz korzysta z pomocy osoby trzymającej wziernik. Następnie do pochwy wprowadza się specjalny wziernik (tubus z układem optycznym) i ****

Przed usunięciem wydzieliny pokrywającej szyjkę macicy badający ogląda tarczę części pochwowej. Charakter tej wydzieliny pozwala wstępnie wnioskować o biologii pochwy i przyczynach np.: upławów. Drugie oglądanie lekarz wykonuje po zmyciu cześci pochwowej roztworem 0,9% chlorku sodu. Trzecie oglądanie następuje po przemyciu części pochwowej 3% roztworu kwasu octowego lub 5% roztworem kwasu mlekowego. Jest to najważniejszy etap badania kolposkopowego, w którym wnioskuje sie o charakterze zmian. W przypadku podejrzenia o dysplazje dużego stopnia lub o zmiany nowotworowe b adanie zostaje zakończone pobraniem przez lekarza wycinka celowanego i wyskrobin z kanału szyjki macicy. Pobranie wycinka wykonuję sie po uprzednim ostrzyknięciu szyjki macicy środkiem znieczulającym (ligokainą). Badanie kolposkopowe częstko kończy się barwieniem szyjki macicy jodyną.

Czas

Badanie trwa od kilku do kilkunastu minut.

Informacje, które należy zgłosić wykunującemu badanie

Przed badaniem

  • przebyte choroby narządu rodnego, liczba porodów, data ostatniej miesiączki
  • ewentualne współżycie seksualne, irygacja pochwy lub badanie ginekologiczne, które miały miejsce przed kilkoma dniami
  • uczulenie na związki jodu
  • skłonność do krwawień (skaza krwotoczna)
  • wszelkie nagłe dolegliwości (np.: ból)

Jak należy zachowywać się po badaniu

Nie ma specjalnych zaleceń. W przypadku gdy pobrano wycinki z szyjki macicy zaleca sie nie wspólżyć seksualnie przez okres 7 dni.

Badanie może być powtarzane wielokrotnie. Wykonywane jest u pacjentek w każdym wieku, a także u kobiet ciężarnych.