Szczepionka przeciw wirusowi HPV

Rutynowe szczepienie dziewcząt w wieku 11-12 lat oraz szczepienia dziewcząt i kobiet w wieku od 13 do 26 lat zalecają polskie towarzystwa medyczne w rekomendacjach dotyczących szczepień przeciwko wirusowi HPV. Szczepienia mogą być wykonywane także u młodszych dziewcząt począwszy od ukończenia przez nie 9 roku życia oraz u chłopców w wieku 9-15 lat.

Rekomendacje, które opracowało Polskie Towarzystwo Profilaktyki Zakażeń HPV przy udziale między innymi Polskiego Towarzystwa Pediatrycznego i Polskiego Towarzystwa Wakcynologii wpisują się w cały szereg światowych wytycznych dotycząych szczepień przeciwko wirusowi odpowiedzialnemu za raka szyjki macicy.

Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) oraz Fundusz Ludnościowy ONZ (UNFPA) podkreślają w swoich rekomendacjach, że szczepionki przeciw HPV są rewolucją w podejściu do profilaktyki raka szyjki macicy a w krajowych programach profilaktycznych konieczne będzie uwzględnienie szczepień przeciwko HPV. Według ekspertów WHO i UNFPA doświadczenia zdobyte przy wprowadzaniu szczepień przeciwko HPV będą mogły służyć za model dla późniejszych szczepień przeciwko HIV.

Rak szyjki macicy jest drugim co do częstości występowania nowotworem złośliwym żeńskiego narządu rodnego u polskich kobiet. Każdego roku choruje blisko 4 tysiące kobiet i niestety połowa z nich tj. około 2 tysiące umiera. Sytuacja Polek pod tym względem jest najgorsza w krajach Unii Europejskiej i jedna z najgorszych w całej Europie- pod względem statystyk Polska plasuje się w pobliżu Mołdawii i Albanii.

Główną przyczyną takiego stanu rzeczy jest fakt, że kobiety zgłaszają się do lekarza- specjalisty późno, tj. w zaawansowanym stadium rozwoju raka, kiedy szanse na całkowite wyleczenie są już niewielkie. Kobiety nie zgłaszają się wcześnie ponieważ nie wiedzą, że wcześnie wykryty nowotwór lub stan przednowotworowy to ogromna szansa na całkowite wyleczenie a nawet na zachowanie narządu rodnego.
Ale jest szansa, że będzie inaczej. W 2006 roku rozpoczął się Ogólnopolski Program Badań Profilaktycznych i Wczesnego Wykrywania Raka Szyjki Macicy. Każda Polka w wieku 25-59 lat może zgłosić się do jednego z wielu gabinetów ginekologicznych - w tym naszego NZOZ "Zdrowie Kobiety" gdzie będzie się mogła poddać bezpłatnemu, całkowicie bezbolesnemu badaniu cytologicznemu.
Drugą, wyjątkową szansą jest możliwość wykonania profilaktycznego szczepienia przeciwko wirusowi brodawczaka ludzkiego – HPV(ang - human papillomavirus).
Rutynowe szczepienie dziewcząt w wieku ll-12lat oraz szczepienia dziewcząt i kobiet w wieku od 13 do 26 lat zalecają polskie towarzystwa medyczne w rekomendacjach dotyczących szczepień przeciwko wirusowi HPV. Szczepienia mogą być wykonywane także u młodszych dziewcząt począwszy od ukończenia przez nie 9 roku życia oraz u chłopców w wieku 9-15 lat.
Rekomendacje, które opracowało Polskie Towarzystwo Profilaktyki Zakażeń HPV przy udziale między innymi Polskiego Towarzystwa Pediatrycznego i Polskiego Towarzystwa Wakcynologii wpisują się w cały szereg światowych wytycznych dotycząych szczepień przeciwko wirusowi odpowiedzialnemu za raka szyjki macicy. Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) oraz Fundusz Ludnościowy ONZ (UNFPA) podkreślają w swoich rekomendacjach, że szczepionki przeciw HPV są rewolucją w podejściu do profilaktyki raka szyjki macicy a w krajowych programach profilaktycznych konieczne będzie uwzględnienie szczepień przeciwko HPV. Według ekspertów WHO i UNFP A doświadczenia zdobyte przy wprowadzaniu szczepień przeciwko HPV będą mogły służyć za model dla późniejszych szczepień przeciwko HIV.

Wskazania do stosowania szczepionki

Czterowalentna szczepionka przeciw HPV stosowana jest w zapobieganiu wystąpienia dysplazji szyjki macicy dużego i średniego stopnia (CIN2/3), rakowi szyjki macicy, zmian dysplastycznych sromu dużego i średniego stopnia (VIN 2/3) oraz brodawek zewnętrznych narządów płciowych (kłykcin kończystych), związanych najczęściej z zakażeniem wirusem brodawczaka ludzkiego (HPV) typu 6,11,16,18.
Wskazanie oparto na skuteczności czterowalentnej szczepionki przeciw HPV wykazanej u młodych kobiet w wieku od 16 do 26 lat, oraz na immunogenności szczepionki wykazanej u dzieci i młodzieży w wieku od 9 do 15 lat. Badania immunogenności czterowalentnej szczepionki u młodych chłopców wskazują na możliwość jej ochronnego działania również w tej grupie. Ponadto na podstawie dostępnych danych można przyjąć, że szczepionka będzie chroniła także przed innymi zakażeniami (zarówno łagodnymi jak i przednowotworowymi) związanymi z zakażeniami HPV 6,11,16,18 (np. VaIN - zmiany dysplastyczne pochwy).

Rekomendacje

  1. Zaleca się rutynowe podawanie czterowalentnej szczepionki przeciw HPV dziewczętom w wieku 11-12 lat. Szczepienia mogą być wykonywane także u młodszych dziewcząt począwszy od ukończenia przez nie 9 roku życia oraz u chłopców w wieku 9-15 lat.
  2. Zalecane jest szczepienie tych dziewcząt i kobiet w wieku 13-26 lat, które nie zostały poddane szczepieniom przeciw HPV uprzednio oraz tych, które nie zakończyły pełnego cyklu szczepień. Najkorzystniejsze jest szczepienie kobiet przed potencjalną ekspozycją na zakażenie HPV, a więc przed inicjacją seksualną.
  3. Dopuszcza się szczepienia kobiet powyżej 26 roku życia oraz szczepienia mężczyzn przewidując wystąpienie w tych grupach efektu profilaktycznego związanego z zastosowaniem szczepionki czterowalentnej. Decyzja o podaniu szczepionki pozostaje w tej sytuacji w gestii lekarza prowadzącego, który podejmuje ją po analizie całokształtu indywidualnego stanu klinicznego oraz czynników ryzyka zakażenia HPV.
  4. Pełny cykl szczepień obejmuje podanie domięśniowe trzech dawek szczepionki czterowalentnej po 0,5 mL każda, przy czym druga i trzecia dawka powinny być podane odpowiednio po 2 i po 6 miesiącach od dawki pierwszej.
  5. Szczepionka czterowalentna przeciw HPV może być podawana w czasie tej samej wizyty, podczas której podawane są inne szczepionki zgodne z kalendarzem szczepień. W przypadku jednoczasowego podawania więcej niż jednej szczepionki pozajelitowo miejsca wstrzyknięć powinny być różne.
  6. Zalecenia dotyczące cytologicznych badań profilaktycznych w kierunku raka szyjki macicy dla kobiet poddanych szczepieniom przeciw HPV nie ulegają zmianie i na obecnym etapie nie różnią się od obowiązujących w populacji ogólnej.

Sytuacje szczególne

Rekomendacje zawierają też cały szereg szczegółowych wskazówek dla lekarzy. Nie zaleca się na przykład szczepień kobiet ciężarnych. Zakończenie pełnego cyklu szczepień (podanie 2 i/lub 3 dawki) u kobiety, która zaszła w ciążę po pierwszej lub drugiej dawce szczepionki powinno zostać odroczone do czasu ukończenia ciąży.
Podawanie czterowalentnej szczepionki przeciw HPV jest przeciwwskazane u osób, u których stwierdzono w przeszłości reakcje alergiczne w stosunku do drożdży lub jakiegokolwiek składnika formuły szczepionki.
Szczepienia z użyciem czterowalentnej szczepionki przeciw HPV mogą być przeprowadzone u osób z łagodnymi chorobami infekcyjnymi (np. biegunka lub łagodne zakażenia górnych dróg oddechowych, z gorączką lub bez). W przypadku chorób o przebiegu ciężkim lub średnim szczepienie powinno zostać odroczone do czasu uzyskania poprawy.

Badania poprzedzające szczepienie

Nie są wymagane żadne specjalistyczne badania poprzedzające podanie czterowalentnej szczepionki przeciw HPV.
Wskazane jest, by wizyta związana z podaniem szczepionki w przypadku kobiety aktywnej seksualnie była powiązana z oceną stanu ginekologicznego, zwłaszcza z ustaleniem czy wykonuje ona regularnie badania cytologiczne. W przypadku dzieci ocena pediatryczna.

Czas trwania odporności

Najdłuższy okres obserwacji osób poddanych szczepieniom czterowalentną szczepionką przeciw HPV wynosi obecnie 5 lat. W tym okresie wykazano pełną skuteczność ochronną szczepionki. W celu uzyskania długotrwałego efektu ochronnego wskazane jest przyjęcie 3 dawek szczepionki.

Edukacja społeczna

Za niezbędne uważa się prowadzenie ustawicznej rzetelnej edukacji społecznej w zakresie profilaktyki raka szyjki macicy oraz innych zmian wywoływanych przez HPV. W tym aspekcie przesłanie powinno zawierać m.in. następujące informacje:

  • Szczepienia przeciw HPV z użyciem szczepionki czterowalentnej znacząco obniżają ryzyko wystąpienia raka szyjki macicy i innych zmian wywoływanych przez HPV lecz nie eliminują go całkowicie.
  • Najbardziej istotnymi elementami zapobiegania zakażeniom HPV pozostają: względnie późna inicjacja seksualna oraz monogamiczne związki seksualne.
  • Kobiety poddane szczepieniom nie mogą zrezygnować z badań przesiewowych opartych na cytologii.

Rola środowiska medycznego

Ze względu na poważne następstwa społeczne przewlekłych zakażeń HPV pod postacią raka szyjki macicy oraz innych nowotworów okolicy anogenitalnej, jak również wysokiej częstości występowania niezłośliwych, zależnych od HPV zmian rozrostowych tych okolic (kłykcin kończystych) rekomenduje się wprowadzenie szczepień czterowalentną szczepionką przeciw HPV do obowiązującego kalendarza szczepień.
W szczepienia dziewcząt i chłopców powinni być przede wszystkim zaangażowani lekarze pediatrzy, lekarze rodzinni oraz lekarze ginekolodzy, zaś szczepienia młodych kobiet powinny być dokonywane przede wszystkim przez lekarzy ginekologów. Ważną rolę w prowadzeniu szczepień odgrywać powinni także lekarze innych specjalności, w tym zwłaszcza lekarze dermatolodzy.

Kontakt

w nagłych przypadkach: 602 25 99 21
gabinet@medicus.koszalin.pl

 

CERTYFIKATY-box